BLOG
Wprowadzenie do obrotu opakowań lub produktów w opakowaniach
„Wprowadzenie do obrotu opakowań lub produktów w opakowaniach następuje w dniu ich wydania z magazynu albo przekazania osobie trzeciej, w przypadku opakowań i produktów w opakowaniach wytworzonych na terytorium kraju. Samo posiadanie opakowań w magazynach nie jest równoznaczne z wprowadzeniem ich do obrotu”.
„Mimo, że ustawodawca w ustawie z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi[1] nie zdefiniował pojęcia „szacunkowo” oraz trudno w innych ustawach znaleźć definicję takiego pojęcia, zgodzić się należy ze stanowiskiem, że słowo to oznacza „przybliżone określenie wartości, wielkości lub ilości czegoś”. Z kolei słowo „przybliżony” oznacza „niezupełnie dokładny, ale bardzo bliski rzeczywistemu”. Wykładnia językowa wspomnianego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że organ ochrony środowiska powinien dążyć do ustalenia określonego w przepisie stanu faktycznego mimo braku w tym zakresie wymaganych dokumentów”.
Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia z dnia 30.9.2025 r., III OSK 666/24.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o opakowaniach wprowadzenie do obrotu opakowań lub produktów w opakowaniach następuje w dniu:
1) ich wydania z magazynu albo przekazania osobie trzeciej, w przypadku opakowań i produktów w opakowaniach wytworzonych na terytorium kraju;
2) ich przywozu na terytorium kraju;
3) wystawienia faktury potwierdzającej odpowiednio wewnątrzwspólnotowe nabycie opakowań albo wewnątrzwspólnotowe nabycie produktów w opakowaniach.
W ustępie 2 zostało doprecyzowane, że jeżeli wprowadzenie do obrotu opakowań lub produktów w opakowaniach nastąpiło w dwóch różnych terminach określonych w ust. 1, za dzień wprowadzenia do obrotu opakowań lub produktów w opakowaniach uważa się dzień, w którym ich wprowadzenie do obrotu nastąpiło wcześniej. Po myśli zaś art. 9 ust. 3 ciężar udowodnienia, że wprowadzenie do obrotu opakowań lub produktów w opakowaniach nie nastąpiło albo nastąpiło w innym dniu niż określony w ust. 1, spoczywa na wprowadzającym je do obrotu przedsiębiorcy.
Powyższy przepis ten musi wykładany w powiązaniu z definicjami ustawowymi „wprowadzającego do obrotu” oraz „wprowadzenia do obrotu”.
Przez „wprowadzającego do obrotu” rozumie się (art. 8 punkt 23 ustawy opakowaniowej) przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach, w szczególności:
a) wprowadzającego do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem rozumianym jako znak towarowy, o którym mowa w art. 120 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170), lub pod własnym imieniem i nazwiskiem lub nazwą, których wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy,
b) pakującego produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzającego je do obrotu,
c) prowadzącego:
– jednostkę lub jednostki handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 500 m2, sprzedającego produkty pakowane w tych jednostkach,
– więcej niż jedną jednostkę handlu detalicznego o łącznej powierzchni sprzedaży powyżej 5000 m2, sprzedającego produkty pakowane w tych jednostkach.
Z kolei po myśli art. 8 punkt 24 ustaw opakowaniowej przez „wprowadzenie do obrotu” rozumie się przez to odpłatne albo nieodpłatne udostępnienie opakowań lub produktów w opakowaniach po raz pierwszy na terytorium kraju w celu używania lub dystrybucji; za wprowadzenie do obrotu uważa się także:
a) import opakowań,
b) import produktów w opakowaniach,
c) wewnątrzwspólnotowe nabycie opakowań,
d) wewnątrzwspólnotowe nabycie produktów w opakowaniach
– dokonywane na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej.
W kontekście tych definicji i brzmienia art. 9 ust. 1 ustawy o opakowaniach za słuszne należy uznać stanowisko NSA, że wprowadzenie do obrotu opakowań lub produktów w opakowaniach następuje w dniu ich wydania z magazynu albo przekazania osobie trzeciej, w przypadku opakowań i produktów w opakowaniach wytworzonych na terytorium kraju. Samo posiadanie opakowań w magazynach nie jest równoznaczne z wprowadzeniem ich do obrotu. Nie można uznawać, że sam etap logistyczny u danego przedsiębiorcy (przekazanie między własnymi magazynami) stanowi już wprowadzenie do obrotu. W związku z tym nie powstaje obowiązek rozliczenia takiej czynności w ramach ustawy o opakowaniach. Tenże zaktualizuje się dopiero, gdy nastąpi przekazanie, i to po raz pierwszy na terytorium kraju w celu używania (np. konsumentowi) lub dystrybucji (np. przedsiębiorcy, który prowadzi sprzedaż danego rodzaju produktu w opakowaniu). W związku z tym podzielić należy stanowisko sądów, że przekazywanie z jednego do drugiego magazynu wyrobów gotowych w opakowaniach należących do tego samego podmiotu, należy traktować, jako czynność przed wprowadzeniem ich do obrotu, a więc nie podlega ono rozliczeniom na gruncie ustawy o opakowaniach.
Szacowanie masy
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o opakowaniach masę opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktami ustala się w oparciu o ewidencję, o której mowa w art. 22 ust. 1. Ten ostatni przepis stanowi, że wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany prowadzić ewidencję w postaci papierowej albo elektronicznej, obejmującą informacje o masie opakowań, w których wprowadził do obrotu produkty w danym roku kalendarzowym. W przypadku wprowadzającego produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzającego bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje ewidencja obejmuje dodatkowo informacje o liczbie i pojemności opakowań, w których wprowadzili do obrotu produkty będące napojami, z podziałem na rodzaje opakowań, o których mowa w załączniku nr 1a do ustawy.
W myśl art. 23 ust. 2 ustawy o opakowaniach w przypadku gdy wprowadzający produkty w opakowaniach nie prowadzi ewidencji, o której mowa w art. 22 ust. 1, albo prowadzi ją nierzetelnie, informacje o masie opakowań, w których wprowadził on do obrotu produkty, marszałek województwa lub wojewódzki inspektor ochrony środowiska ustalają na podstawie wszelkich dostępnych informacji, a w razie ich braku – szacunkowo.
Analiza tych przepisów pozwala na stwierdzenie, że ustawodawca przewidział gradację źródeł informacji, które służą ustaleniu masy opakowań wprowadzonych do obrotu. W pierwszej kolejności jest to ewidencja prowadzona przez wprowadzającego produkty w opakowaniach. Gdy nie jest ona prowadzona albo jest prowadzona nierzetelnie na podstawie wszelkich dostępnych informacji. Za ewidencję prowadzoną „nierzetelnie” należy uznawać taką, której zapisy nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego.
Można przyjąć, że w zakresie określania masy wprowadzonych opakowań do obrotu przydatne mogą być takie dokumenty jak: remanenty, arkusze spisu z natury, faktury zakupu opakowań, zestawienia ilości opakowań, które zostały zniszczone podczas produkcji i w trakcie magazynowania na podstawie protokołów zniszczeń, zestawienia pobrania wyrobów w opakowaniach i zwrotu pustych opakowań od odbiorców. Dokumenty tego rodzaju nie stanowią ewidencji w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o opakowaniach, niemniej mogą być traktowanej jako jedno z dostępnych źródeł informacji dla określenia masy opakowań. Zasady postępowania administracyjnego nakazują jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, zwłaszcza dokumenty (art. 75 § 1 k.p.a.).
Dopiero w sytuacji braku takich „dostępnych informacji” określenie masy opakowań wprowadzonych do obrotu następuje szacunkowo. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN słowo „szacunkowy” znaczy „przybliżone określenie wartości, wielkości lub ilości czegoś”. Z kolei słowo „przybliżony” oznacza „niezupełnie dokładny, ale bardzo bliski rzeczywistemu”. Szacunkowe określenie masy opakowań może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy brak jest „dostępnych” informacji.
radca prawny, dr Bartosz Draniewicz
[1] Tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 870 – dalej „ustawa opakowaniowa”.